فرمولاسیون یک جیره DCAD-S منفی
پژوهشها پیشنهاد میکنند که برای ایجاد اسیدوز متابولیکی مناسب در بدن گاو شيري، جیرهها باید بهگونهای فرمولاسیون شوند که مقدار DCAD-S منفی آنها بین 100- تا 200- میلی اکی والان در کیلوگرم (معادل 10-تا 20- میلی اکی والان در هر 100 گرم) باشد. در بسیاری از موارد، هدفگیری براي نزدیکتر شدن به 100- میلی اکی والان در کیلوگرم(معادل 10- میلی اکی والان در 100 گرم) پاسخهای بهتری نسبت به نزديک شدن به 200- میلی اکی والان در کیلوگرم(معادل 20- میلی اکی والان در 100 گرم) داشته است، زيرا مقادير نزديک به 200- احتمال بروز اسيدوز متابوليکي بیشازحد و نيز کاهش شديد مصرف ماده خشک را افزايش میدهد (بهتر است مقدار DCAD-S کمتر از 200- و ميان 100- تا 150- باشد).
یک جیره با DCAD-S منفیِ مناسب، باید منجر به کاهش pH ادرار در حدود 6.8 تا 5.8 شود، که بهآسانی میتوان آن را در گله مورد پايش قرار داد (تا تأیید شود که DCAD-S جيره مطابق با اهداف برنامهريزی شده، عمل میکند). بايد توجه داشت که کاهش pH ادرار ممکن است تا 48 ساعت پس از مصرف جیره با DCAD-S منفی، به درازا بکشد؛ بنابراين سنجش pH ادرار تا پيش از گذشت 48 ساعت فاقد ارزش و اعتبار کافی میباشد. دليل اين فاصله زمانی آن است که بدن در نخستين مواجهه با شرايط آلوستاتيکِ (Allostatic) ناشی از تغيير الکتروليتهای جيره، تلاش میکند که اين شرايط آلوستاتيک تازه را به حالت نرمال (هوموستاتيک) بازگرداند، و به ترتيب با به کار بردن استراتژیهايی، تلاش میکند که سطح الکتروليتهای بدن را در حد نرمال نگه دارد. اين تلاشها مانع تغيير pH در ادرار میشوند. با ادامه مصرف جیره با DCAD-S منفی، درنهایت اين استراتژیها به شکست انجاميده و بدن تلاش میکند با فعال کردن مکانيسمهای برداشت کلسيم از استخوانها و نيز تغيير فرآيندهای جذب و بازجذب الکتروليتها در کليهها، خود را با شرايط تازه آداپته کند (که بهصورت تغيير غلظت الکتروليتها در خون و مايعات بدن و نيز کاهش pH ادرار ديده میشود).
اثربخشی جیرههای با DCAD-S منفی
در چند دهه گذشته، جیرههای با DCAD-S منفی برای گاوهای شیری، بهخوبی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفتهاند. بررسیها نشان دادهاند که تغذیه گاوهای شیری با یک جیره DCAD-S منفی در 21 روز پیش از زایمان (Pre-fresh dry period)، سبب افزایش سطوح کلسیم خون پيش و بیدرنگ پس از زایمان میشود. در نتیجه، در بسیاری از اين پژوهشها، کاهش وقوع تب شیر (بالینی و زیرکلینیکال)، جفتماندگی و متريت را گزارش شده است. همين پژوهشها نشان دادهاند که تغذیه جیرههای با DCAD-S منفی، مصرف ماده خشک را در دوره خشکی کاهش میدهند، اما مصرف پس از زایمان به حالت عادی بازمیگردد. گزارشهای ديگری نيز به اين نکته اشاره دارند که تولید شیر و ترکيبات آن، در گاوهایی که در دوره 21 روزه پيش از زايمان، از جیره با DCAD-S منفی تغذیه شدهاند، همانند یا حتی بالاتر از گاوهایی است که این جیره را دریافت نکردهاند. بايد توجه داشت که بسياری از پژوهشها نشان دادهاند که تغذیه جیرههای با DCAD-S منفی برای کُل دوره خشکی (40 – 60 روز) بهجای دوره 21 روزه، تأثیرات خنثی تا منفی روی تولید شیر داشته است.
اگرچه تغذیه تلیسهها با جیرههای با DCAD-S منفی پيش از نخستین شیردهی، با کاهش بیماریهای رحمی پس از زایمان مرتبط بوده است، ولي اثر اين جيرهها بر عملکرد تولیدی، خنثی یا منفی گزارش شده است. تلیسهها، نسبت به گاوهای چندشکمزا، با خطر بسیار کمتری برای ابتلا به تب شیر مواجه هستند؛ بنابراین، دادن جیره با DCAD-S منفی به تليسهها (احتمالاً) ضروری نیست.
نویسنده: دکتر محمد چمنی
دیدگاهتان را بنویسید