بلاگ

هایپوکلسمی یکی از مشکلات متابولیکی رایج در گاوهای شیری است که معمولاً پس از زایمان رخ می‌دهد. در این حالت، غلظت کلسیم خون به شکل بالینی یا تحت‌بالینی کاهش می‌یابد. مدیریت صحیح این اختلال می‌تواند نقش مهمی در افزایش عملکرد و کاهش خطر بیماری‌های پس از زایش داشته باشد.

تعریف هایپوکلسمی و شیوع آن

بر اساس تحقیقات Luciano Caixeta، دانشیار دامپزشکی دانشگاه مینه‌سوتا، هایپوکلسمی بالینی تنها حدود ۱٪ گاوهای شیری را درگیر می‌کند، اما نوع تحت‌بالینی آن در بیش از ۲۵٪ تا ۷۳٪ موارد در مزارع مشاهده می‌شود.

در یک مطالعه روی ۳۰۰ گاو شکم دوم به بالا، غلظت کلسیم خون پس از زایمان معیار تقسیم‌بندی چهارگانه گاوها بود:

• نورموکلسمی (۴۱٪): زمین‌گیر نمی‌شوند.
• هایپوکلسمی گذرا (۱۳٪): به‌صورت موقت زمین‌گیر می‌شوند و سریع به حالت عادی برمی‌گردند.
• هایپوکلسمی مداوم (۱۹٪): زمین‌گیر می‌شوند اما بهبودی کامل حاصل نمی‌شود.
• هایپوکلسمی تأخیری (۲۷٪): زمین‌گیر شدن با تأخیر و بدون بهبودی کامل.

نتایج نشان داد که گاوهایی که فقط در روز زایمان دچار افت کلسیم خون بودند، نسبت به گاوهایی که چند روز پس از زایش درگیر بودند، سلامت بهتری داشتند، کمتر حذف شدند و تولید شیر بیشتری داشتند.

نحوه درمان گاوهای زمین‌گیر

اگر گاو توان ایستادن نداشته باشد، تزریق داخل وریدی گلوکونات کلسیم ۲۳٪ یا CMPK ضروری است. Caixeta توضیح داد:

• گاوهای زمین‌گیر نیازمند افزایش سریع غلظت کلسیم خون هستند.
• تزریق ویال دوم بلافاصله یا پس از ۱۲ ساعت تأثیر زیادی ندارد و ممکن است سطح کلسیم را به‌طور نوسانی کاهش دهد.
• تنها زمانی که گاو دوباره زمین‌گیر شود، تزریق مجدد توصیه می‌شود.

توصیه‌های مدیریتی برای پیشگیری

• گاوهای شکم اول: معمولاً نیاز به بولوس کلسیم ندارند.
• گاوهای چندشکم پرتولید، لنگ یا کم‌مصرف در روز زایش: توصیه به استفاده از بولوس کلسیم برای ارتقاء سلامت و تولید.

مدیریت هدفمند سطح کلسیم خون در دوران زایش نه‌تنها هزینه‌های درمانی را کاهش می‌دهد، بلکه عملکرد گاو در شیردهی بعدی را بهبود می‌بخشد و نرخ حذف دام را پایین می‌آورد.

ترجمه و گردآوری: دکتر سحر کریمی | دکتری تخصصی تغذیه دام