اهمیت بالای لاینر در سلامت دام و مدیریت هزینههای دامداری
لاینر شیردوشی یکی از حیاتیترین قطعات مصرفی در دامداری است. در این مقاله به اهمیت تعویض بهموقع لاینر، انواع آن (رابر و سیلیکونی)، تاثیر بر سلامت دام، کیفیت شیر و مدیریت هزینههای دامداری پرداخته میشود.
مقدمه
در این مقاله به اهمیت بالای لاینرها در دامداریها بهطور مختصر و کاربردی میپردازیم. لاینر یکی از حیاتیترین و مهمترین قطعات مصرفی در دستگاههای شیردوشی است که متأسفانه در اکثر دامداریها—بهویژه گلههای کوچک و حتی برخی گلههای بزرگ—هیچ توجهی به این قطعه نمیشود.
انواع لاینر
لاینرها در سراسر دنیا با دو متریال تولید میشوند:
1. لاینر رابر (لاستیکی)
- قیمت پایینتر نسبت به لاینرهای سیلیکونی
- پرمصرفترین نوع لاینر در دامداریها
- حدود 95٪ دامداریها به دلیل صرفه اقتصادی و عدم واردات لاینر سیلیکونی از این نوع استفاده میکنند
2. لاینر سیلیکونی
- تولید محدود توسط کمپانیهای بزرگ خارجی
- کیفیت بالاتر اما قیمت بسیار زیاد
- به دلیل شرایط تحریم و هزینه بالا، استفاده از آن در ایران توجیه اقتصادی ندارد
اهمیت تعویض بهموقع لاینر و ارتباط مستقیم با سلامت دام
لاینرها چون مستقیماً با پستانهای گاو در تماس هستند، اگر به موقع تعویض نشوند باعث ایجاد بیماریهایی همچون ورم پستان میشوند.
هزینههای ناشی از ورم پستان (بر مبنای یک رأس دام):
- خروج دام از چرخه تولید و از بین رفتن هزینههای اسپرم، خوراک، دارو و دامپزشکی
- هزینه درمان: حدود 9,000,000 ریال طی 3 تا 5 روز
- بازگشت به چرخه تولید پس از 7 تا 8 روز با افت کیفیت شیر
- ضرر روزانه حدود 12,920,000 ریال به دلیل کاهش تولید شیر
جمعبندی هزینهها:
- درمان 4 روزه: 36,000,000 ریال
- کاهش تولید شیر در 7 روز: حدود 90,000,000 ریال
- افت کیفیت و تولید بلندمدت (غیرقابل محاسبه دقیق)
این ضرر معادل خرید حدود 7 ست لاینر جدید است. بنابراین هزینه تعویض لاینر در مقایسه با خسارت بیماریها بسیار ناچیز است.
تاثیر تعویض لاینر بر عملکرد دستگاه شیردوشی
عدم تعویض بهموقع لاینر علاوه بر آسیب به دام، موجب مشکلات جدی در دستگاه شیردوشی میشود:
- آسیب به پولساتور (قطعه کلیدی دستگاه)
- نفوذ شیر به مسیرهای خلا و مسدود شدن آنها
- کاهش کارایی واحد دوشنده و خطر برای سلامت دام
مدت زمان استفاده استاندارد از لاینر
لاینرها بهطور نرمال برای 2500 بار دوشش طراحی شدهاند. سرویسکار باید مدت زمان استفاده را محاسبه و برنامه تعویض را ارائه دهد.
فرمول محاسبه زمان تعویض لاینر
سپس عدد 2500 را بر نتیجه تقسیم کنید.
مثال:
- 300 رأس دام × 3 وعده دوشش = 900
- 900 ÷ 24 واحد دوشنده = 38 بار دوشش روزانه
- 2500 ÷ 38 = 66 روز
یعنی هر 66 روز باید لاینرها تعویض شوند.
نکات کلیدی
- یک نفر از پرسنل شیردوشی موظف به بررسی سلامت لاینرها قبل از شروع کار باشد.
- سوراخ نبودن و باز بودن مسیر لاینرها بهطور روزانه کنترل شود.
- برنامه تعویض لاینرها توسط سرویسکار دستگاه تنظیم گردد.
جمعبندی
لاینرها قطعات مصرفی بسیار مهم در دستگاههای شیردوشی هستند. اگر در زمان مقرر تعویض نشوند، هزینههای سنگینی به دامداری تحمیل میشود و سلامت دامها به خطر میافتد. با یک مدیریت ساده و برنامهریزی دقیق، میتوان از خسارتهای سنگین جلوگیری کرد و تولیدی سالم و پایدار داشت.
گردآورنده: محمد امیری
دیدگاهتان را بنویسید