بلاگ

مقدمه

تب برفکی (Foot-and-Mouth Disease – FMD) یکی از مهم‌ترین بیماری‌های ویروسی در صنعت دامپروری ایران است که اثرات گسترده‌ای بر تولید شیر، عملکرد باروری و اقتصاد دامداری‌ها دارد. مطالعه‌ای که طی یک دهه (2009–2019) در 9 واحد صنعتی و نیمه‌صنعتی در استان‌های مختلف ایران انجام شد، داده‌های 20,330 رأس گاو هلشتاین را بررسی کرد و نتایج قابل توجهی ارائه داد.

کاهش تولید شیر و ترکیبات آن

• کاهش 845.9 کیلوگرم شیر تصحیح شده بر اساس چربی (FCM) در هر گاو مبتلا
• کاهش 44.1 کیلوگرم چربی شیر
• کاهش 2.3 کیلوگرم پروتئین شیر

این افت تولید نه تنها درآمد مستقیم دامدار را کاهش می‌دهد، بلکه کیفیت و ارزش فرآورده‌های لبنی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مشکلات باروری

• افزایش 30.9 روز در فاصله بین زایش‌ها
• افزایش 13.7 روز در دوره باز (Days Open)
• افزایش تعداد تلقیح‌ها به طور متوسط 0.2 بار بیشتر
• افزایش 1 روز در طول دوره آبستنی

این تغییرات باعث کاهش بهره‌وری تولیدمثل و افزایش هزینه‌های مدیریتی و تلقیح می‌شود.

زیان اقتصادی

بر اساس مدل‌های اقتصادی، هر مورد ابتلا به FMD به طور متوسط 1082.3 دلار زیان مالی به دامداری وارد می‌کند.

• 27٪ از زیان‌ها مربوط به حذف و جایگزینی دام‌ها (296.2 دلار)
• 22٪ از زیان‌ها ناشی از ناکارآمدی تولیدمثل (239.6 دلار)

علاوه بر این، هزینه‌های درمان، واکسیناسیون، مکمل‌ها و نیروی کار نیز بار مالی قابل توجهی ایجاد می‌کنند.

اهمیت مدیریت و پیشگیری

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که کنترل و پیشگیری از تب برفکی نه تنها یک ضرورت بهداشتی است، بلکه یک سرمایه‌گذاری اقتصادی برای پایداری صنعت دامپروری ایران محسوب می‌شود. استفاده از برنامه‌های واکسیناسیون منظم، بهبود شرایط بهداشتی و مدیریت دقیق گله می‌تواند زیان‌های ناشی از این بیماری را به حداقل برساند.