بلاگ

معادله­‌های DCAD

برای محاسبه­‌ی DCAD، کُل مقدار آنیون‌ها در جیره از کُل مقدار کاتیون‌ها کسر می‌شود. اگر آنیون‌ها بیشتر از کاتیون‌ها باشند، مقدار DCAD منفی خواهد بود، که نشان‌دهنده‌ی یک جیره­‌ی با DCAD منفی است.

DCAD در NRC سال 2001 مورد بحث قرار گرفت، اما هیچ نیاز ويژه­‌ای برای آن پیشنهاد نشد؛ به ديگر سخن، در جداول نيازهای مواد مغذي NRC سال 2001 ، هيچ مقداری به عنوان DCAD ارايه نشده است. همان­‌گونه که پيش از اين گفته شد، DCAD به عنوان تفاوت ميان مجموع کاتیون‌های اصلی (⁺Na و ⁺K) و مجموع آنیون‌های اصلی (^–Cl و گاهی 2^–S) محاسبه شده و بر حسب میلی‌اکی­‌والان (mEq) بر کیلوگرم یا بر 100 گرم ماده­‌ی خشک جیره بیان می‌شود. ساده‌ترین (نه نخستين) معادله برای محاسبه­‌ی DCAD توسط Mongin در سال 1981 ارايه شد. در اين معادله فقط از يون­‌های توانمند ⁺Na⁺، K و ^–Cl جیره برای استفاده در جیره­‌ی پرندگان استفاده مي­‌شد.

DCAD^– (Mongin, 1981) = (Na⁺ + K⁺) – Cl

مدت­‌ها پيش از اين که Mongin معادله­‌ی DCAD خود را ارايه دهد،  Ender و همکاران در سال 1971 برای پیشگیری از تب شیر در گاوهای دوره­‌ی انتقال، معادله­‌ی ديگری براي محاسبه­‌ی DCAD پیشنهاد داده بودند که در آن آنيون ²^–S  نيز به عنوان آنیون دوم لحاظ شده بود. DCAD محاسبه شده با استفاده از معادله­‌ی اِندر و همکاران به عنوان DCAD-S نيز شناخته مي­شود، زيرا در اين معادله، آنيون 2^–S نيز به عنوان آنیون دوم مورد استفاده قرار گرفته است. پس از اِندر و همکاران، معادله‌­های ديگری نيز برای محاسبه­‌ی DCAD ارايه شد که در همه­‌ی آن­‌ها از آنيون 2^–S استفاده شده است. آخرين نسخه­‌ی NASEM (2021) براي گاو شيری پيشنهاد داده است که براي همه­‌ی معادله‌­های پيشنهادی براي محاسبه­‌ی DCAD، در صورتی که از آنيون 2^–S نيز استفاده شده باشد، از اصطلاح DCAD-S استفاده شود و DCAD فقط برای معادله­‌ی Mongin استفاده گردد.

معادله­‌ی اِندر و همکاران برای تعیین DCAD-S بر پایه­‌ی تمرکز بر کاتیون‌­های سدیم (⁺Na) و پتاسیم (⁺K) و آنیون‌های کلرید (^–Cl) و گوگرد (^–S²) در ماده­‌ی خشک جيره است. معادله­‌ی DCAD-S بر پايه­‌ی ديدگاه اِندر و همکاران به‌صورت زیر است:

DCAD-S = (Na⁺ + K⁺) – (Cl^– + S^2-)

مقدار عدديDCAD-S  همیشه کوچک‌تر يا کمتر از DCAD (معادله­‌ی Mongin) است، چون ميزان ^–S² به عنوان آنیون در معادله‌های DCAD-S  افزوده شده است. به عنوان نمونه، برای یک جیره با K (1.11%)، Na (0.25%)،Cl (0.33%)  و  S (0.20%)مقادير DCAD و DCAD-S به­‌صورت زير می‌باشد (روش محاسبه­‌ی اين دو شاخص در ادامه­‌ی اين متن ارايه خواهد شد):

DCAD (Mongin) = 300 mEq/Kg DM

DCAD-S (Ender, et al.) = 185 mEq/Kg DM

همان­گونه که ديده می‌­شود، وجود ^–S² در معادله­‌ی اِندر و همکاران، مقدار DCAD-S را کاهش می‌دهد. امروزه معادله­‌ی اِندر و همکاران به‌طور گسترده­‌ای مورد استفاده­­‌ی متخصصان تغذيه­ دام است.

یکی دیگر از معادلات مهم توسط Goff و همکاران در سال 2004 ارائه شده که مشابه معادله‌ی Ender است با این تفاوت که در این معادله برای گوگرد، ضریب جذب 0.6 در نظر گرفته شده است.

DCAD-S (Goff, et al.) = (Na⁺ + K⁺) – [Cl^– + (0.6 S^2-)]

اين معادله نيز معادله­‌ای براي محاسبه­ DCAD-S است. به نظر می‌رسد که معادله­ Goff و همکاران دقیق‌تر از معادله‌ی Ender باشد، زیرا در معادله‌ی Ender ضریب جذب گوگرد 100 درصد در نظر گرفته شده، درحالی‌که چنین نیست و این ضریب جذب فقط 60 درصد است.

دقیق‌ترین معادله مربوط به NRC سال 2001 گاو شیری است؛ زیرا در این معادله:

• افزون بر 4 عنصر سدیم، پتاسیم، کلر، و گوگرد، از عناصر دیگر کلسیم و منیزیم (به‌عنوان کاتیون)، و فسفر (به‌عنوان آنیون) نیز استفاده شده است؛
• افزون بر ضریب جذب گوگرد (6) که در معادله­ Goff و همکاران استفاده شده بود، از ضریب جذب نسبی برای کلسیم (0.15)، منیزیم (0.15)، و فسفر (0.5) نیز استفاده شده است؛

DCAD-S (NRC, 2001) = [Na⁺ + K⁺ + (0.15 Ca) + (0.15 Mg)] – [Cl^– + (0.6 S^2-) + (0.5 P)]

پژوهش­‌های بعدی نشان داد که تلفات کلسیم و منیزیم ادراری در گاوهای شیرده حداقل است، و همان معادله­ اندر و همکاران براي محاسبه­ DCAD-S دارای حساسيت و دقت کافی است؛ بنابراين، با توجه به اين که در ظاهر، معادله­‌های Goff و همکاران و به ويژه معادله­‌ی NRC (2001) از دقت بيشتری برخوردار هستند، ولي هنوز هم متخصصان تغذیه علاقه‌ی بیش‌تری به معادله‌ی Ender دارند، زیرا به‌خوبی پاسخگوی نیاز آن‌ها است.

در NRC سال 2001  چيزي به عنوان DCAD-S ديده نمی­‌شود و DCAD ارايه شده در NRC (2001) ، درواقع بر پايه همان معادله­‌ی اِندر و همکاران است (نه معادله­‌ی Mongin). اصولا هيچ تعادل آنيون – کاتيونی چه در NRC (2001) و چه NASEM (2021) برپايه­‌ی معادله­‌ی Mongin نيست. هدف NASEM (2021) از ارايه شاخص DCAD-S، فقط تاکيد بر اهميت بسيار زيادِ لحاظ کردن ^–S² در معادله­ محاسبه­ تعادل آنيون – کاتيون است نه اين که بخواهد معادله­ Mongin را پُراهميت جلوه دهد. در جدول­‌های پايانی NASEM (2021)  که مربوط  به  نيازهای  مواد مغذی گاو شيری می­‌باشد نيز براي نخستين بار کمينه­ (حداقل) ميزان مورد نياز DCAD-S ارايه شده است (چيزي که در NRC, 2001 ديده نمی‌شود).