تعادل الکترولیت و ذخیرهسازی گلیکوژن در ماهیچه اسب
ارتباط آب، الکترولیتها و گلیکوژن ماهیچهای
بسیاری از پژوهشها نشان دادهاند که ذخیرهسازی گلیکوژن در ماهیچه، همیشه همراه با آب و الکترولیتها است. بهعنوان نمونه، هر گرم گلیکوژن ذخیرهشده در ماهیچه همراه با ۳ تا ۴ گرم آب و یک گرم پتاسیم است. تأمین هر گرم پتاسیم نیز نیازمند ۱.۵ گرم سدیم و مقادیری منیزیم و کلسیم است. بنابراین، عدم وجود همزمان آب و الکترولیت کافی در سلول ماهیچهای، عملاً امکان ذخیرهسازی گلیکوژن را از بین میبرد.
رهیدراسیون و تأمین الکترولیت پس از ورزش
پس از پایان فعالیت ورزشی، آبرسانی و الکترولیترسانی به بدن مقدم بر هر کار دیگری است. باور قدیمی مبنیبر ممنوعیت نوشیدن آب پس از تمرین بهدلیل کولیک یا لنگش، امروزه کاملاً منسوخ شده است. اگر مشکلی رخ دهد، معمولاً بهدلیل عدم مدیریت صحیح خنکسازی بدن پس از ورزش است.
نکته مهم: پس از طبیعی شدن دمای بدن، ضربان قلب و تنفس، باید آب ولرم و تمیز در اختیار اسب قرار گیرد.
اصطلاح آب طلایی و آب الکترولیتی
هدف از خنکسازی بدن، جلوگیری از ادامهی تعریق و دفع ناخواسته آب و الکترولیتهاست. در همین راستا، تأمین سریع آب بعد از ورزش را اصطلاحاً آب طلایی (Golden Water) مینامند. این لحظه بهترین فرصت برای جبران الکترولیتها نیز هست.
با افزودن الکترولیتها به آب، میتوان همزمان با آبرسانی، الکترولیتهای لازم را نیز تأمین کرد که به آن آب الکترولیتی (Electrolytic Water) گفته میشود.
توجه: اگر ابتدا آب و الکترولیت تأمین نشود، بازسازی ذخایر گلیکوژن یا انجام نمیشود یا با راندمان بسیار پایین اتفاق میافتد.
اثرات منفی عدم دسترسی به آب پس از تمرین
عدم مصرف آب کافی بعد از ورزش در اسبها موجب دو مشکل اصلی میشود:
- افزایش احتمال ابتلا به آسم اسبی کمبود آب بدن باعث کاهش تولید مخاط محافظتی در مجاری هوایی شده و اسب را مستعد ابتلا به آسم میکند.
- اختلال در بلع و گوارش کمبود بزاق ناشی از کمآبی، مصرف خوراک خشک را دشوار کرده و ممکن است منجر به انسداد مری (Choke) یا کولیک شود.
یادآوری مهم: آب معمولی تنها حدود ۴۰٪ جذب بدن میشود و بقیه از راه ادرار دفع میگردد.
مزایای آب الکترولیتی نسبت به آب معمولی
برای جبران مؤثر آب و الکترولیتها:
- آب معمولی نیازمند مصرف حجم زیادی در نوبتهای متعدد است
- اما الکترولیتها فقط از طریق خوراک قابل تأمیناند و مصرف زیاد آن ریسک کولیک را بالا میبرد
- در مقابل، آب الکترولیتی هیپوتونیک باعث جذب بالای ۷۵٪ آب و تأمین سریع الکترولیتها میشود
پیامدهای کمبود آب و الکترولیت
از دست رفتن آب و الکترولیتها موجب:
- چروک شدن سلولها (Cell Shrinkage)
- غلیظ شدن خون
- افزایش ضربان قلب و فشار خون
- کاهش انعطافپذیری گلبولهای قرمز
- آسیبپذیری بافتهای ماهیچهای
- انسداد خونرسانی، ایسکمی موضعی و درد عضلانی
نقش آب هیپوتونیک در بازیابی عضلانی
آب هیپوتونیک دارای اسمولاریته کمتر از خون است و به همین دلیل با سرعت بالا همراه با الکترولیت، جذب بدن میشود. این نوع آب خون را رقیق کرده و از بروز مشکلات مذکور جلوگیری میکند.
جمعبندی
برای بازسازی کامل ذخایر گلیکوژن، ابتدا باید آب و الکترولیتها بهدرستی تأمین شوند. استفاده بهموقع از آب الکترولیتی در ساعات نخست پس از تمرین، نقش مهمی در حفظ سلامت عمومی اسب و پیشگیری از آسیبهای عضلانی، گوارشی و تنفسی دارد.
دیدگاهتان را بنویسید