بلاگ

مدیریت بهینه دوره انتقال در گاوهای شیری؛ کلید سلامت شکمبه و عملکرد بهتر

دوره انتقال در گاوهای شیری، از زمان خشک شدن تا چند هفته پس از زایمان را شامل می‌شود. این بازه به دلیل تغییرات شدید تغذیه‌ای، متابولیکی و فیزیولوژیکی، یکی از حیاتی‌ترین مراحل در چرخه تولید محسوب می‌گردد. برای حفظ سلامت شکمبه و پیشگیری از مشکلات گوارشی، باید جیره غذایی به‌صورت تدریجی از حالت پرفیبر به جیره با کربوهیدرات قابل تخمیر تغییر یابد.

تغییرات فیزیولوژیکی شکمبه پس از زایش

بر اساس مطالعات بافت‌شناسی، دیواره شکمبه در واکنش به تغییر جیره از سه هفته قبل تا شش هفته پس از زایمان، دچار تغییراتی می‌شود از جمله:

• کاهش چین‌خوردگی‌های اپیتلیومی
• بروز التهاب ناشی از نفوذ پاتوژن‌ها و اندوتوکسین‌ها
• افزایش ژن‌های التهابی مانند IL-10
• تضعیف اتصالات سلولی که موجب عبور LPS از دیواره شکمبه می‌شود

این شرایط می‌تواند منجر به التهاب مزمن و اختلال در تعادل متابولیکی شود.

تطبیق جیره گاوهای انتظار زایش و تازه‌زا

برای پاسخ به نیازهای دام در دوره انتقال، تنظیم دقیق جیره غذایی ضروری است:

• انرژی: ۱.۶۲ مگاکالری در کیلوگرم ماده خشک (گاو انتظار زایش) – ۲.۰۶ مگاکالری (گاو تازه‌زا)
• پروتئین خام: ۱۲–۱۴٪ (گاو انتظار زایش) – ۱۷–۱۸٪ (گاو تازه‌زا)
• فیبر مؤثر (NDF): حداقل ۳۰٪ برای گاوهای انتظار زایش و بیش از ۲۷٪ در جیره گاو تازه‌زا

همچنین، باید از میکروبیوتای مفید شکمبه مثل باکتری‌های فیبرولیتیک حمایت شود تا pH شکمبه تنظیم و هضم بهینه انجام شود.

نقش مکمل‌های پروبیوتیکی در بهبود عملکرد

استفاده از مخمر زنده Saccharomyces cerevisiae CNCM I-1077 (LEVUCELL SC) از ۳۰ روز قبل از زایمان، تأثیر چشمگیری در افزایش عملکرد دارد:

• افزایش تولید شیر به‌میزان ۲.۳ کیلوگرم در روز
• افزایش وزن بدن به‌میزان ۰.۷ کیلوگرم در روز
• افزایش مصرف ماده خشک (DMI) به‌میزان ۱.۵ کیلوگرم در روز

این اثرات باعث محدود کردن کمبود انرژی، تعادل pH شکمبه و بهبود رفتار تغذیه‌ای می‌شود.

تغذیه تلیسه‌ها پیش از اولین زایش

تلیسه‌ها پیش از زایمان به مواد مغذی بیشتری برای رشد سیستم پستانی نیاز دارند. در صورت عدم حمایت تغذیه‌ای مناسب، با تعادل منفی انرژی شدیدتری نسبت به گاوهای بالغ مواجه می‌شوند.

جمع‌بندی

دوره انتقال، مرحله‌ای حیاتی در مدیریت تغذیه گاو شیری است. برنامه‌ریزی دقیق تغذیه، استفاده از مکمل‌های مؤثر و حمایت از عملکرد شکمبه، کلید دستیابی به سلامت دام، افزایش بهره‌وری و بهبود رفاه اقتصادی گله خواهد بود.